20’lik Dişe Kanal Tedavisi Yapılır Mı?

20’lik Dişe Kanal Tedavisi Yapılır Mı?

20’lik dişler (üçüncü azı dişler), çenede en arkada en son süren dişlerdir. Çene yapısına bağlı olarak doğru pozisyon alamayıp tam gömülü ya da yarı gömülü olarak kalabilirler. “20’lik dişe kanal tedavisi yapılır mı?” sorusunun cevabı; tam olarak sürmüş, çiğnemeye katılan (karşısında diş olan) 20’lik dişlere kanal tedavisi yapılabileceğidir. Kök kanal yapıları diğer dişlere kıyasla daha karmaşık (eğimli ve dar) olabilir. Bu dişlerin karmaşık durumu, tedavi için gerekli süreyi, uygun ekipmanı ve yeterli deneyimi daha önemli hale getirir. Bu şartlar sağlandığında 20’lik dişlere başarılı kök kanal tedavileri uygulanabilir.

Kanal Tedavisi Sonrası Dişin Kırılması

Kanal tedavisi yapılan dişlerde canlı doku olmadığı için su kaybı gerçekleşir ve kırılganlık zamanla artar. Kanal tedavisi gerektiren dişler genelde büyük çürüklü yani madde kaybı fazla olan dişlerdir. Bu sebeple kanal tedavisinden sonra dişleri sadece dolgu ile tedavi etmek yeterli olmayabilir. Onley, Endokron ve kaplama ile üst yapıyı desteklemek kırılma direncini büyük oranda artırmaktadır. Diş sıkma ve sert yiyecekler de kanal tedavili dişlerin kırılmasına neden olabilir.

Kırık oluştuğunda tedavi kararı için kırık hattının yeri çok önemlidir. Eğer kırık diş eti üzerinde gerçekleştiyse dolgu ve kron kaplama şeklinde dişi kurtarmak mümkündür. Kırık hattı diş etinin altına uzanıyorsa derinliği önemlidir. Kırık parça alındıktan sonra kalan diş dokusu restore edilebiliyorsa diş ağızda tutulur. Ancak restore edilemeyecek kadar derinse dişin çekimine karar verilir. Kırık hattı köke kadar iniyorsa dişin doğrudan çekilmesi gerekir.

Bu risklerin oluşmaması için özellikle madde kaybı çok olan dişlerin kanal tedavisinden sonra seramik uygulamalarla (Onley, Overlay, Endokron, kaplama) dayanımını artırmak önemlidir.

Apseli Dişlerin Kanal Tedavisi Süreci

Apseli dişler, yüzün herhangi bir bölgesinde şişmeye neden olan, enfekte olmuş ve tedavisi gecikmiş dişlerin sebep olduğu istenmeyen klinik bir tablodur. Apsenin durumuna, lokasyonuna ve hastanın sistemik rahatsızlıklarına bağlı olarak tedavi yaklaşımı belirlenir.

Kanal tedavisine hemen başlamak ağrıyı büyük oranda azaltır. Ağrının fazla olmasının nedeni, kök ucundaki iltihabın kemik içinde yaptığı basınçtan kaynaklıdır. İltihap sert dokular arasında kaldığı ve çıkış yolu bulamadığı için ağrı çok şiddetli hissedilir. Kanal tedavisine başlandığında sinir dokusu açılır, kök ucundaki iltihap çıkış yolu bulur, kanaldan ağız ortamına açılır ve basınç hissi kaybolur. Bu sayede ağrı büyük oranda azalır.

Bazı durumlarda apseyi diş etinden kesi atarak boşaltmak gerekebilir. Tedavi birkaç seanstan oluşur. Ara seanslarda kanal içi ilaç uygulaması gerekir. Muayene ve teşhis çok önemlidir. Hastada şişlik ve ateş apseye eşlik ediyorsa ve hastanın bazı sistemik rahatsızlıkları varsa antibiyotik ile tedaviyi desteklemek gerekir. Antibiyotik birincil tedavi yöntemi değildir, destek tedavisidir. Birincil tedavi kanal tedavisine hemen başlamaktır.

Aynı Dişe Yeniden Kanal Tedavisi (Retreatment)

Kanal tedavisi yapılmış bir dişin kök ucunda çeşitli sebeplerden dolayı enfeksiyon meydana gelebilir. Lezyon dediğimiz bu kronik enfeksiyon, ilerleyen zamanlarda ağrı yapabilir ve şişliğe sebep olabilir. Kanal tedavili bir dişin ağrı yapmasının nedeni, dişin içinde kalan sinir dokusu değil; enfeksiyonun kök etrafındaki kemikte oluşturduğu hasardır.

Bu enfeksiyon nasıl oluşur?

• İlk yapılan kök kanal tedavisi ideal şekilde gerçekleşmediğinde,

• Kök kanalları iyi temizlenmediğinde,

• Yeteri kadar yıkama yapılmadığında,

• Yetersiz kanal dolumu olduğunda.

Ayrıca; kök ucunda lezyon görülüyorsa, bulunamayan kanal varsa, üst restorasyon (dolgu) uyumu bozulduysa ve mikroorganizmalar kanal dolgusuna ulaşıp dişi tekrar enfekte ettiyse, ya da ısırma kuvvetlerine bağlı olarak (özellikle diş sıkan hastalarda) çatlak veya yeni çürük oluştuysa tedaviyi tekrar yapmak gerekir.

Kanal tedavisi yenileme işlemi; eski kök kanal dolgusunun çıkarılması, kök kanallarının yıkanıp şekillendirilmesi ve yeniden doldurulmasıyla gerçekleştirilir. Bu tedavi genellikle iki seansta tamamlanır. Enfeksiyonun şiddetine ve büyüklüğüne göre seans sayısı artırılabilir. Seanslar arasında kanal içine kalsiyum içerikli kökleri iyileştirici ilaçlarla pansuman yapılır. İdeal şartlarda yapılan kök kanal yenileme tedavilerinin başarı yüzdesi oldukça yüksektir.

Kanal Tedavisi Nedir?

Dişinizde ağrı, hassasiyet, çürük veya travma (çarpma, düşme, çene kapanışa geçtiğinde ilk değen karşılıklı dişler) gibi durumlar kanal tedavisi için öncül sebeplerdir. Enfekte bir dişiniz varsa kanal tedavisi uygulanması gerekir. Şiddetli diş ağrısı, geçmeyen sıcak-soğuk hassasiyeti, dişte renk değişikliği ve koyulaşma kanal tedavisinin gerekli olduğunun belirtileridir.

Kanal tedavisi ağrısız bir işlemdir. Tedaviye lokal anestezi ile başlanır. Dişi çevredeki yanak, dudak ve dil dokularından uzaklaştırmak ve tükürükten izole etmek için lastik örtü uygulanır. Çürük temizlenir, eski dolgular kaldırılır ve dişin sinirine ulaşılır. Kök kanalları kök ucuna kadar temizlenir ve şekillendirilir. Dişin durumuna göre tedavi tek seans veya birden fazla seansta tamamlanabilir. Seanslar arasında kök içine iyileştirici ilaçlarla pansuman yapılır.

Tedavi bitiminde özel kanal dolgu maddeleriyle kök kanal dolgusu yapılır. Sonrasında dişe dolgu veya indirekt restorasyonlar (Onley, Endokron) uygulanır. Tedaviden sonra ilk birkaç günde, özellikle çiğneme gibi baskı oluşturan durumlarda hafif ağrı normaldir. Ancak kanal tedavisi yapılan dişin sıcak-soğuk gibi uyaranlara karşı ağrı oluşturması söz konusu değildir. Günümüzde ideal şartlarda yapılan kanal tedavilerinde başarı şansı %98’lere ulaşmaktadır.

Kanal Tedavisi Uzmanı Kimdir?

Diş hekimliği fakültesi bittikten sonra üzerine 3-4 yıl süren uzmanlık programına dahil olunur. 20’lik dişler, kök kanal anatomisi karmaşık dişler, ikinci kez yapılan kanal tedavileri, kök içerisinde kırılan kanal aletlerinin çıkarılması gibi zorlu tedavileri gerçekleştirmek için eğitim alınır.

Özel teknik ve teknoloji kullanılarak (rubber-dam (lastik örtü) uygulaması, büyütme ve ışık kaynağı) kanal tedavileri gerçekleştirilir. Diş hekimleri arasında bu tedaviyi gerçekleştirebilecek en donanımlı kişiler, kanal tedavisi uzmanlarıdır (endodontistler).