Kanal tedavisi, pulpa dokusu dediğimiz dişin en iç kısmında bulunan damar ve sinirlerin bulunduğu canlı dokunun enfeksiyonu sonucu dişi ağızda tutabilmek için uygulanan tedavi yöntemidir. Pulpa dokusunda oluşan enfeksiyon ilerlediğinde diş apsesi meydana gelebilir. Bu çok ağrılı bir durumdur. Bu durumda kanal tedavisi hem ağrıyı keser hem de enfeksiyonu temizlemek için en etkili yöntemdir.
Kanal tedavisi hangi durumlarda gerekir?
Kanal tedavisi ihtiyacı kendini ciddi belirtilerle belli eder. Bu belirtiler farkedildiğinde hemen kanal tedavisi uygulanmalıdır. Belirtileri şöyle sıralayabiliriz. Gece uykudan uyandıran çok şiddetli ağrı, sıcak ve soğuğa karşı uzun süre geçmeyen ağrı ve hassasiyet, diş etinde apse, çiğnemede şiddetli ağrılar olarak belirtebiliriz.
Kanal tedavisi sonrası ağrı normal mi?
Hastalar tarafından en çok merak edilen sorulardan biri kanal tedavisi bittikten sonra görülen ağrının normal olup olmadığıdır. Kanal tedavisi sonrası ağrı neden olur sorusunun cevabını şu şekilde verebiliriz. Tedavi bittikten sonra orta düzey veya hafif şekilde ağrı görülmesi normaldir. Tedavi sırasında kök ucu ve çevre dokular etkilenir hafif ödem oluşur. Kök ucu çevresinde eğe kullanımına bağlı hassasiyet oluşur. Vücudun tedaviye verdiği iyileşme tepkisi de biraz ağrılı olmaktadır. Genellikle birkaç gün içinde azalarak ortadan kaybolmaktadır.
Kanal tedavisi sonrası zonklama ve hassasiyet
Bazı kişilerde tedavi bittikten sonra zonklama görülebilir. Bu durum dişin üzerine çiğneme gibi durumlarda yük binince artabilir. İlk birkaç gün normal kabul edilir. Ancak ağrı giderek artıyorsa veya uzun süre devam ediyorsa artık normal kabul edilmez ve hekim ziyareti gerektirir.
Kanal tedavisine rağmen enfeksiyon neden devam eder?
Kanal tedavisi başarısı son derece yüksektir. Fakat bazı nadir durumlarda enfeksiyon devam edebilmektedir. Enfeksiyon sebeplerini şöyle sıralayabiliriz. Kök kanal sistemi tam olarak dezenfekte edilememiş olabilir, dişte ekstra kanallar olabilir, karmaşık kök kanal konfigürasyonu olabilir, kanal sistemi içinde mikroorganizmalar olabilir. Bu gibi durumlarda kanal tedavisi yapılmış olsa da enfeksiyon hala devam etmektedir.
Diş apsesi kanal tedavisinden sonra tekrarlar mı?
Bazı durumlarda kanal tedavisinden sonra apse tekrarlayabilir. Bunun sebepleri enfeksiyon yani kök kanalları iyi dezenfekte edilmediyse, kanal dolumu yeterince sıkı yapılmadıysa, üst dolgu sızdırıyorsa hastalar tekrar şişlik ağrı ile geri dönebilirler.
Başarısız kanal tedavisi nasıl anlaşılır?
Kanal tedavisinin başarısız olması az görülse de mümkündür. Bu durumun sebeplerini şöyle sıralayabiliriz. Sürekli tekrar eden ve geçmeyen ağrı, dişetinde apse ve şişlik, sürekli dururken çiğneme yaparken devam eden hassasiyet bu tür şikayetler yaşıyorsanız mutlaka kanal tedavisini tekrardan değerlendirmek gerekir.
Kanal tedavisi neden tutmaz?
Hastaların en çok sorduğu sorular arasında kanal tedavisi neden tutmaz sorusu yer almaktadır. Sebepleri şöyle sıralayabiliriz. Diş içerisinde bulanan tüm kanalların bulunmamış olabilir. Bu yetersiz dezenfeksiyonu da beraberinde getirmektedir. Kanallar yeterince iyi doldurulmamış olabilir, dişte kırık ya da çatlak olabilir, tedavi bittikten sonra üst dolgu kaynaklı sızıntı gerçekleşmiş olabilir.
Kanal tedavisi yenileme (Retreatment) nedir?
Kanal tedavisi başarısız olduysa dişi çekmeden kurtarmak adına eski kanal dolguları sökülüp kanallar dezenfekte edilip tekrar kanal tedavisi işleminin yapılmasına kanal tedavisi yenileme işlemi adı verilmektedir.
Retreatment kanal tedavisi nasıl yapılır?
Öncelikle eski kanal dolguları uzaklaştırılır. Kök kanalları dezenfekte edilip tekrar şekillendirilir. Kök kanallarına ilaç koyularak enfeksiyonun tamamen temizlenmesi amaçlanır. Enfeksiyon tamamen geçtiğinde kanallar tekrar doldurulur. Bu işlem ideal şekilde yapıldığın diş ağızda uzun yıllar kalabilmektedir.
Her başarısız tedavi yenilenir mi?
Her kanal tedavisi yenilenmeyebilir. Bazı durumlarda apikal rezeksiyon (kök ucu cerrahisi) ya da diş çekimi ve implant tedavisi gerekebilir.
Kanal tedavisi sonrası nelere dikkat edilmeli?
Birkaç gün sert gıdalardan kaçınılmalı, kanal tedavisi yeni biten dişin üzerine fazla yük gelmemeli, ağız hijyenine dikkat edilmeli.
Sonuç: Kanal tedavisi ile diş kurtarılabilir mi?
Kanal tedavisi ideal şartlar altında kurallarına uygun yapıldığında dişi çekmeden kurtarmanın en iyi yöntemidir. Diş pulpa enfeksiyonu, kök ucu iltihabı erken müdahale ile başarı ile tedavi edilebilir.
Önemli bir adım kanal tedavisi sonrası ağrı tamamen geçmiş olsa bile düzenli kontroller son derece önemlidir. Bazı küçük sorunlar sessiz şekilde ilerleyebilmektedir.
Erken teşhis ve doğru işlemler ile doğal dişlerimiz uzun yıllar sağlıklı bir şekilde ağzımızda kalabilirler.