Çocuklarda Diş Röntgeni Güvenli mi? Ne Zaman Çekilmeli?

Çocukların ağız ve diş sağlığı, sadece güzel ve sağlıklı bir gülüş için değil; aynı zamanda beslenme, konuşma gelişimi ve genel sağlık açısından da çok önemlidir. Süt dişlerinin çıkmaya başladığı ilk aylardan itibaren ebeveynlerin kafasında birçok soru oluşur. En çok merak edilenlerden biri de diş röntgeni çekilmesinin gerekliliği ve güvenliğidir.

“Çocuğum çok küçük, radyasyon almak zararlı olur mu?”, “Diş röntgeni çektirmek riskli mi?” ya da “Bu yaşta gerçekten röntgen gerekli mi?” gibi sorular sık sık gündeme gelir.

Biz de kliniğimizde ebeveynlerden en çok aldığımız bu sorulara yanıt vermek, çocuklarda diş röntgeninin güvenlik standartlarını ve hangi durumlarda neden gerekli olduğunu anlatmak istedik.

Çocuklarda Diş Röntgeni Güvenli mi?

Evet, günümüz teknolojisiyle yapılan dijital diş röntgenleri çocuklar için güvenlidir. İçerdikleri radyasyon miktarı oldukça düşüktür.

Radyasyon kelimesini duyunca endişelenmeniz oldukça doğaldır. Ancak artık eskiden kullanılan filmli röntgen makineleri yerine dijital sistemler kullanılmaktadır. Bu yeni sistemler sayesinde radyasyon miktarı eskiye göre %80-90 oranında azaltılmış durumdadır.

Bir örnekle açıklamak gerekirse; çocuğunuzun tek bir diş röntgeninden aldığı radyasyon, günlük hayatta yiyeceklerden, topraktan ve havadan aldığımız doğal radyasyonun bir günlük miktarından çok daha azdır.

Ayrıca kliniğimizde ALARA (Makul Olan En Düşük Doz) prensibini önemsiyoruz. Röntgen yalnızca gerçekten ihtiyaç olduğunda çekilmektedir. Çekim sırasında çocukların tiroit, göğüs ve karın bölgeleri özel kurşun önlüklerle korunmaktadır. Böylece gereksiz radyasyondan kaçınılmaktadır.

Diş Röntgeni Ne Zaman Çekilmeli?

Sadece gözle yapılan muayene, dişlerin dışarıdan görünen kısmını gösterir. Oysa diş çürüklerinin bir kısmı dişlerin arasındaki gizli alanlarda ya da çene kemiği içerisinde gelişebilir. Bu bölgeleri yalnızca gözle görmek mümkün değildir.

Çocuklarda diş röntgeni genellikle şu durumlarda çekilir:

• Gizli çürüklerin tespiti: Dişlerin birbirine temas ettiği yüzeylerde başlayan ve dışarıdan görünmeyen çürükleri erken dönemde tespit etmek için,
• Süt dişi altındaki daimi dişlerin kontrolü: Süt dişlerinin altında gelişen kalıcı dişlerin varlığını, eksikliğini ya da gömülü kalma durumunu değerlendirmek için,
• Kök ve kemik enfeksiyonlarının incelenmesi: Diş ağrısı veya diş eti şişliği varsa enfeksiyonun ne kadar ilerlediğini görmek için,
• Diş travmaları: Düşme, çarpma ya da spor yaralanmaları sonrasında diş köklerinde veya çevresindeki kemikte hasar olup olmadığını kontrol etmek için,
• Ortodontik değerlendirme: Çene ve diş gelişimini takip etmek, diş çapraşıklığı veya yer darlığı risklerini değerlendirmek için,
• Tedavi planlaması: Kanal tedavisi ve diş çekimi gibi işlemler öncesinde köklerin ve alttaki dişlerin durumunu doğru değerlendirmek için.

 

Röntgen Ne Sıklıkla Çekilmeli?

Her çocuk için aynı sıklıkta röntgen çekilmez. Diş hekimi; çocuğun ağız sağlığı, ağız temizliği alışkanlıkları ve çürük riskine göre karar verir.

Yüksek risk grubundaki çocuklar: Diş yapısı çürüğe yatkın olan, ağız bakımı yeterli olmayan veya çok sayıda çürüğü bulunan çocuklarda 6 ayda bir röntgen gerekebilir.

Düşük risk grubundaki çocuklar: Düzenli diş fırçalayan, sağlıklı beslenen ve geçmişte çürük sorunu olmayan çocuklarda ise 1 ila 2 yılda bir röntgen yeterli olabilir.

Röntgen Türleri Nelerdir? Hangi Durumda Hangi Röntgen Çekilir?

Çocuk diş hekimliğinde en çok kullanılan röntgen türlerinden bazıları şunlardır:

Periapikal ve Isırtma (Bitewing) Röntgenler: Birkaç dişin kökünü ve çevresindeki kemiği detaylı olarak gösterir. Ayrıca dişlerin temas ettiği yüzeylerdeki gizli çürükleri erken tespit etmek için kullanılır.

Panoramik Röntgen: Alt ve üst çeneyi, tüm dişleri ve çene yapılarını tek görüntüde değerlendirmeye yardımcı olan geniş kapsamlı bir röntgendir. Genel ağız yapısını ve sürmemiş dişleri değerlendirmek için tercih edilir.

Çocuklar İçin Röntgen Çekim Süreci Nasıl Kolaylaştırılır?

Bazı çocuklar röntgen cihazından korkabilir. Kliniğimizde çocukların bu süreci daha kolay geçirmesi için bazı yöntemlerden yararlanıyoruz:

• Cihazı “dişlerin resmini çeken özel bir fotoğraf makinesi” olarak anlatarak çocuğun süreci daha kolay anlamasını sağlıyoruz.
• Dijital röntgen çekimi oldukça hızlıdır ve ağrısız bir işlemdir.
• Çekim sonrasında görüntüyü çocuklara da göstererek onları sürece dahil ediyor ve meraklarını gidermeye çalışıyoruz.

 

Erken Teşhisin Önemi Nedir?

Röntgenden kaçınmak ya da gerekli olduğu halde ertelemek, küçük bir çürüğün ilerleyerek ağrı, enfeksiyon ve erken süt dişi kaybına yol açmasına neden olabilir.

Erken kaybedilen süt dişleri, çocuğun çiğneme fonksiyonunu etkilerken aynı zamanda alttan gelecek daimi dişlerin rehberliğini de etkileyebilir. Bu durum ilerleyen dönemlerde diş çapraşıklığı ve ortodontik problemlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir.

Çocuğunuzun ağız ve diş sağlığını korumak ve ileride daha karmaşık tedavilere gerek kalmadan sorunları erken dönemde tespit edebilmek için düzenli diş muayeneleri ve gerekli durumlarda diş röntgeni çekimi önemlidir.

Çocuğunuzun diş sağlığıyla ilgili sorularınız varsa veya kontrol randevusu oluşturmak istiyorsanız kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuklarda Diş Röntgeni Zararlı mıdır?

Hayır, zararlı değildir. Kliniğimizde kullanılan dijital röntgen cihazları çok düşük düzeyde radyasyon yayar. Çocuğunuzun tek bir diş röntgeninden aldığı radyasyon, günlük yaşamda doğadan veya kısa bir uçak yolculuğundan alınan radyasyondan bile daha azdır.

Ayrıca çekim sırasında koruyucu kurşun önlük ve tiroit koruyucu kullanılarak güvenlik en üst düzeye çıkarılır.

Çocuklarda Diş Röntgeni Hangi Durumlarda Gerekir?

Gözle görülmeyen diş arası (arayüz) çürüklerinin tespitinde, çene kemiği içerisindeki kalıcı diş tohumlarının takibinde, diş iltihaplarında, düşme veya çarpma gibi travma vakalarında ve ortodontik gelişim değerlendirmelerinde diş röntgeni çekilmesi gerekebilir.

Çocuklarda Diş Röntgeni Ne Sıklıkla Çekilebilir?

Röntgen çekim sıklığı çocuğun çürük risk durumuna göre belirlenir. Diş yapısı çürümeye yatkın ve yüksek risk grubundaki çocuklarda 6 ayda bir kontrol röntgeni gerekebilirken; çürük riski düşük ve ağız bakımı iyi olan çocuklarda 12 ila 24 ayda bir çekim yeterli olabilir.

Dijital Diş Röntgeni Güvenli midir?

Evet, dijital diş röntgenleri düşük radyasyon dozlarıyla görüntü elde edilmesini sağlar. Dijital röntgen teknolojisi, geleneksel filmli röntgenlere kıyasla radyasyon miktarını önemli ölçüde azaltmaktadır.

Görüntünün kısa sürede elde edilmesi sayesinde işlem hızlı bir şekilde tamamlanabilir.

Hamile Anneler Çekim Sırasında Odada Bulunabilir mi?

Gelişmekte olan fetüsü korumak adına, hamile veya hamilelik şüphesi bulunan annelerin röntgen çekimi sırasında radyasyon odasında bulunması tavsiye edilmez. Çocuğa çekim esnasında başka bir aile bireyi veya klinik personeli eşlik edebilir.

Çocuk Röntgen Çekilirken Hareket Ederse Ne Olur?

İşlem sırasında çocuğun hareket etmesi görüntünün bulanık çıkmasına ve teşhis kalitesinin düşmesine neden olabilir. Bu durumda çekimin tekrarlanması gerekebilir.

Ortodontik Değerlendirmede Diş Röntgeni Gerekli midir?

Ortodontik değerlendirmelerde çene yapısının gelişimi, gömülü kalan dişler, eksik veya fazla diş varlığı ve diş köklerinin yönü gibi birçok yapı röntgen görüntülerinden yararlanılarak değerlendirilebilir.

Panoramik ve sefalometrik röntgenler, ortodontik tedavi planlamasının önemli parçalarından biridir.

Diş Röntgeni Çekilmezse Ne Kaçırılabilir?

Gözle yapılan muayenede dişlerin yalnızca görülebilen yüzeyleri değerlendirilebilir. Röntgen çekilmediğinde iki diş arasındaki başlangıç seviyesindeki gizli çürükler, çene kemiğindeki kistler veya iltihaplar, bazı diş kökü kırıkları ve kalıcı dişlerin gelişim bozuklukları gözden kaçabilir.

Bu nedenle diş röntgeninin gerekli olup olmadığına çocuğun yaşı, ağız ve diş sağlığı, çürük riski ve mevcut şikâyetleri değerlendirilerek diş hekimi tarafından karar verilmelidir.