Dişlerimde Çatlak Olabilir mi? Fark Etmeden Oluşan Mikro Kırıklar
Bir çok kişinin dişlerinde fark edilmeyen çatlaklar söz konusudur. Bu çatlaklar derin dokulardaki yayılımlarına göre ilk etapta belirti vermeyebilir. Ani diş ağrısı, sıcak – soğuk hassasiyeti gibi ağrılar erken berliti olabilir.
Bu yazımızda
diş çatlağı belirtileri
diş kırılması neden olur
diş çatlağı nasıl anlaşılır
tedavi seçenekleri hakkında bilgiler bulacaksınız.
Diş Çatlağı Nedir?
Diş dokusu olan mine ve dentin dokularında oluşan, doku bütünlüğünün bozulmadığı ancak bozulmaya başladığı duruma diş çatlağı denir.
Mikro Çatlaklar Nasıl Oluşur?
Mikro çatlaklar özellikle diş minesinde oluşan, gözle görülmeyecek seviyede olan önemsiz diyebileceğimiz çatlaklardır.
Mikro çatlakların tehlikesi gözle görülmemesi nedeniyle önlem alınamaması ve zamanla ilerleyerek derinleşebilmesidir.
Diş Mine Çatlağı ile Büyük Kırık Arasındaki Fark
Mine seviyesindeki çatlaklar genellikle şiddetli ağrılara yol açmaz. Ön dişlerde oluşan mine çatlakları zamanla renklenerek estetik sorunlara yol açabilir. Ayrıca mine çatlaklarında sıcak soğuk hassasiyetleri söz konusu olabilir.
Derin diş çatlakları dentin ve pulpa dokusuna kadar ilerlediklerinde ise çiğneme sırasında şiddetli ağrı, sıcak – soğukta şiddetli diş hassasiyetlerine yol açabilir.
Diş Kırılması Neden Olur?
Diş Sıkma ve Gıcırdatma (Bruksizm)
Diş sıkma ve gıcırdatma bir diğer adı ile bruksizm Temporamandibular eklem ile birlikte dişlerin kendisinde de ciddi problemlere yol açar. Bruksizm rahatsızlığı özellikle gece ortaya çıkar. Gece diş sıkma sırasında dişlerin üzerindeki kuvvet normal çiğneme kuvvetinin 3 ila 6 katına kadar çıkmaktadır.
Ortaya çıkan bu aşırı kuvvet diş minesinde aşınma yaptığı gibi mine ve dentin dokularında çatlaklara sonrasında ise kırıklara yol açar. Bruksizm için önlem alınmadığı takdirde dişlerdeki çatlakların sayısı artar, derinleşir ve ciddi kırıklar ortaya çıkar.
Sert Gıdalar Tüketmek
Buz çiğneme, sert kuruyemişlerin kabuklarını dişler ile kırmak, sert şekerlemelerin yoğun tüketilmesi diş mine ve dentin dokularında çatlak ve kırıklar oluşturacak alışkanlıklarıdır.
Diş dokularına zarar veren tüm alışkanlıklar masum görünseler dahi diş hekimliği için kötü alışkanlıklar olarak kabul edilir. Bu nedenle bu alışkanlıkların bırakılması gerekir.
Büyük Dolgular ve Eski Restorasyonlar
Dolgu ve diğer restorasyonlar kaybedilen dokuların geri kazanılmasını sağlarken diş dokularından destek alırlar. Çok büyük dolgular, eski uyumsuz restorasyonlar yetersiz doku desteğine sahip olduklarında dişin en zayıf noktalarında çatlak ya da kırıklara yol açar.
Restorasyonlar üzerinde çiğneme kuvveti ile birlikte bruksizm gibi şiddetli kuvvetler söz konusu olduğunda çatlak ve kırıklar kaçınılmazdır.
Travmalar ve Darbeler
Spor yaralanmaları, diş dokusuna gelen darbeler, yaşanan kazalar diş dokularında bütünlüğün bozulmasına yani çatlak ve kırıklara yol açabilir.
Ani Sıcak-Soğuk Değişimleri
Çok sıcak bir yiyecek – içecek ile birlikte çok soğuk bir yiyecek – içeceğin bir arada tüketilmesi diş dokularında hızlı genleşme ile çatlaklara yol açabilir.
Diş Çatlağı Belirtileri Nelerdir?
Çiğnerken Oluşan Ani Diş Ağrısı
Özellikle baskı sırasında hissedilen sonrasında hızlıca geçen şiddetli diş ağrısı ilk çatlak belirtisidir.
Sıcak ve Soğuk Hassasiyeti
Sıcak – soğuk hassasiyetleri uzun sürmesi ve klasik yollar ile çözülememesi halinde diş çatlaklarını akla getirmelidir.
Sebepsiz Zonklama veya Sızlama
Özellikle gece artan ve neden ağrılar çürük söz konusu olmadığında çatlak ya da kırık kaynaklı olabilir.
Belirli Bir Noktada Hassasiyet
Tek bir dişte hatta tek hareket şeklinde ortaya çıkan hassasiyet o bölgede oluşan çatlağın habercisidir.
Gözle Görülen İnce Çizgiler
Aynada bazen fark edilebilen gözle görülen hatta renklenmemiş çatlaklar belirtinin kendisidir.
Diş Çatlağı Nasıl Anlaşılır?
Klinik Muayene
Diş çatlağı belirtilerini hissediyorsanız hızlıca diş hekimine başvurmalısınız. Çatlaklar detaylı muayene, çeşitli büyütmeler, boyamalar ile ortaya çıkarılır.
Çiğneme Testleri
Diş çatlaklarını belli basınçlar ortaya çıkarabileceği için çiğneme ve basınç testleri yapılır.
Röntgen Her Zaman Yeterli mi?
Röntgen çatlak konusunda destekleyici bir yöntem olsa da çatlaklar konusunda kimi zaman yetersiz kalabilir.
Erken Teşhisin Önemi
Diş çatlakları tüm diş problemleri gibi ilerlemeden diş hekimi tarafından müdahele edilmesi gerekir.
Çatlak Diş Tedavi Edilmezse Ne Olur?
- Çatlağın diş dokularında ilerlemesi
- İlerleyen diş çatlağının sinirlere ulaşarak şiddetli ağrılara yol açması
- Derin kırıklara yol açarak dişin kaybına yol açması
- Bakterilerin çatlak ve kırıklardan derin dokulara ilerleyerek enfeksiyonlara yol açması söz konusu olabilir.
Diş Çatlağı Tedavisi Nasıl Yapılır?
Dolgu ile Güçlendirme
Küçük çatlaklar dolgu tedavisi ile giderilip diş dokuları güçlendirilebilir.
Kuron (Kaplama) Tedavisi
Dişlerdeki çatlaklar derin olduğu durumda dişlerin kuron ya da onlay ile tedavi edilmesi gerekebilir.
Kanal Tedavisi
Sinire ulaşan çatlaklarda ise kanal tedavisi mutlaka yapılmalıdır.
İleri Vakalar
Kurtarılamayacak kadar ilerlemiş çatlak ve kırıklar dişlerin kaybına yol açar.
Diş Çatlakları Nasıl Önlenebilir?
- Diş sıkma problemi – bruksizm kaynaklı çatlakları önlemek için gece plağı kullanımı
- Sert cisimlerin dişle kırılmaması, sert yiyeceklerin tüketiminin bırakılması
- Düzenli diş hekimi kontrolleri
- Ani sıcak-soğuk tüketiminden kaçınılması
- Diş hassasiyeti şikayetlerinin ihmal edilmemesi
Diş çatlaklarının oluşmasının önüne geçerken oluşan diş çatlaklarının da ilerlemesinin önüne geçer.
Çiğneme sırasında ağrı, ani hassasiyet veya açıklanamayan diş sızlamaları yaşıyorsanız detaylı bir diş muayenesi ile çatlak oluşumları erken dönemde tespit edilebilir.