Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

Diş Hassasiyeti Neden Olur? Soğuk ve Sıcak Sızlamasının Nedenleri

DİŞ HASSASİYETİ NEDEN OLUR? SOĞUK VE SICAK YİYİNCE DİŞLER NEDEN SIZLAR?

Diş hassasiyeti neden olur? Bu soru, günlük yaşamda soğuk bir içecek içerken, sıcak bir yemek yerken veya tatlı ve ekşi yiyecekler tüketirken ani bir sızı yaşayan kişilerin en sık merak ettiği konulardan biridir.

Diş hassasiyeti, pek çok kişinin günlük hayat içerisinde zaman zaman karşılaştığı ve çoğu zaman neyin tetiklediği hemen fark edilmeyen bir sorundur. Özellikle soğuk bir içecek içildiğinde, sıcak bir yemek yenildiğinde ya da tatlı ve ekşi bir yiyecek tüketildiğinde dişlerde aniden ortaya çıkan kısa süreli sızı, hassasiyetin en tipik belirtilerinden biridir.

Bazı kişiler bu durumu yalnızca bir veya iki dişte yaşarken, bazı kişilerde birden fazla diş aynı anda etkilenebilir. Hatta kimi zaman kişi hangi dişinin sızladığını bile tam olarak ayırt edemeyebilir. Hassasiyetin ne kadar sürdüğü, ne kadar şiddetli olduğu ve hangi durumlarda ortaya çıktığı ise altında yatan nedene göre değişir.

Diş Hassasiyeti Neden Olur?

Diş hassasiyeti neden olur diye bakıldığında karşımıza tek bir sebep çıkmaz.

Dişlerin dış yüzeyini kaplayan mine oldukça dayanıklı bir dokudur. Ancak günlük yaşam boyunca maruz kaldığı mekanik ve kimyasal etkiler nedeniyle zaman içerisinde aşınabilir.

Diş minesinin altında dentin adı verilen daha hassas bir tabaka bulunur. Dentin, dişin iç kısmında bulunan sinir dokusuyla bağlantılı küçük kanalcıklara sahiptir.

Normal şartlarda mine ve diş eti bu bölgeyi dış etkenlerden korur. Fakat mine inceldiğinde ya da diş eti çekildiğinde dentin veya diş kökünün bir bölümü açıkta kalabilir. Böyle bir durumda daha önce herhangi bir rahatsızlık vermeyen soğuk su, sıcak çay veya tatlı bir yiyecek bile dişte ani bir sızıya yol açabilir.

Günlük Alışkanlıklar Diş Hassasiyetini Artırabilir mi?

Günlük hayatta farkında olmadan yapılan bazı alışkanlıklar da bu süreci hızlandırabilir.

Dişleri çok sert fırçalamak bunlardan biridir. Dişleri daha kuvvetli fırçalamanın daha iyi temizlik sağladığı düşünülse de aslında durum her zaman böyle değildir.

Fazla basınç, özellikle aynı bölgelerin sürekli ve sert şekilde fırçalanması, zamanla diş minesinin aşınmasına ve diş eti dokusunun zarar görmesine neden olabilir. Sert kıllı bir diş fırçasının yanlış teknikle kullanılması da benzer bir etki oluşturabilir.

Buna bir de asitli içeceklerin sık tüketilmesi eklendiğinde diş yüzeyindeki koruyucu yapı zaman içerisinde zayıflayabilir. Gazlı içecekler, bazı meyve suları ve asit oranı yüksek yiyeceklerin sık tüketilmesi diş minesini olumsuz etkileyebilir.

Soğuk Su İçerken Diş Neden Sızlar?

“Soğuk su içerken diş neden sızlar?” sorusu, hassasiyet yaşayan kişilerin özellikle üzerinde durduğu konulardan biridir.

Bunun en yaygın açıklamalarından biri dentin tabakasının açığa çıkmasıdır. Soğuk su diş yüzeyine temas ettiğinde, açıkta kalan dentin bölgesindeki kanalcıklar aracılığıyla sinir dokusuna ulaşan bir uyarı oluşabilir.

Kişinin hissettiği şey çoğu zaman bir anda başlayıp birkaç saniye içerisinde geçen keskin bir sızıdır. Bu nedenle bazı kişiler soğuk su içmekten kaçınmaya, içeceği ağzın diğer tarafında tutmaya veya soğuk yiyecekleri tamamen bırakmaya başlayabilir.

Ancak burada önemli bir ayrım yapmak gerekir. Soğuk su içerken ortaya çıkan her ağrı basit bir diş hassasiyeti değildir.

Eğer ağrı yalnızca soğuk temas ettiği sırada ortaya çıkıyor ve temas sona erdikten kısa süre sonra kayboluyorsa hassasiyet olasılığı daha yüksek olabilir.

Buna karşılık soğuk su içtikten sonra ağrı uzun süre devam ediyorsa, giderek artıyorsa veya herhangi bir uyaran olmadığı hâlde kendiliğinden ortaya çıkıyorsa farklı bir problem söz konusu olabilir.

Çürük, diş çatlağı veya dişin iç kısmındaki dokuları etkileyen bazı sorunlar da soğukla tetiklenen ağrıya neden olabilir. Bu nedenle yalnızca ağrının soğukla başlamasına bakarak kesin bir sonuca varmak doğru olmaz.

Sıcak Yiyeceklerde Hassasiyet Normal midir?

Sıcak yiyeceklerde hassasiyet normal midir sorusu da benzer şekilde değerlendirilmelidir.

Sıcak çorba, kahve, çay veya yeni pişmiş bir yemek tüketildiğinde kısa süreli bir sızı bazı kişilerde görülebilir. Özellikle diş yüzeylerinde aşınma varsa sıcaklık değişimleri daha belirgin hissedilebilir.

Ancak sıcak yiyecek veya içecek tüketildikten sonra başlayan ağrı uzun süre devam ediyorsa, zonkluyorsa veya giderek şiddetleniyorsa bunu sıradan hassasiyet olarak kabul etmemek gerekir.

Özellikle ağrının gece ortaya çıkması veya kişinin uykusunu bölmesi, dişin iç kısmındaki dokuların etkilenmiş olabileceğini düşündürebilir. Böyle bir durumda muayene yapılmadan yalnızca hassasiyet giderici ürünlere yönelmek doğru bir yaklaşım olmayabilir.

Çürük Olmadan da Diş Hassasiyeti Olur mu?

Diş hassasiyeti denildiğinde birçok kişinin aklına doğrudan çürük gelir. Oysa çürük olmadan da diş hassasiyeti görülebilir.

Bazı kişilerde hassasiyetin temel nedeni çürük değil, diş eti çekilmesi veya diş minesindeki aşınmadır.

Diş yüzeyinin dışarıdan sağlıklı görünmesi de hassasiyet yaşanmayacağı anlamına gelmez. Çünkü hassasiyet çoğu zaman gözle kolayca fark edilmeyen bölgelerde, özellikle dişlerin diş etiyle birleştiği kısımlarda ortaya çıkabilir.

Diş Eti Çekilmesi Hassasiyet Yapar mı?

Diş eti çekilmesi hassasiyet yapar mı sorusunun cevabı bu nedenle önemlidir.

Diş eti normalde diş kökünün üzerini kapatarak bu bölgeyi korur. Diş eti seviyesi gerilediğinde ise kök yüzeyi ağız ortamına daha fazla maruz kalır.

Diş kökü, dişin görünen bölümündeki mine gibi kalın bir koruyucu tabakaya sahip değildir. Bu nedenle soğuk su, sıcak içecek, tatlı yiyecek veya ekşi gıdalarla temas ettiğinde daha kolay uyarılabilir.

Kişi özellikle dişlerin boyun kısmında, yani diş ile diş etinin birleştiği bölgede kısa ve keskin bir sızı hissedebilir.

Diş eti çekilmesi tek başına bir sorun olabileceği gibi başka bir problemin sonucu da olabilir.

Yanlış fırçalama tekniği, dişleri fazla bastırarak temizleme, diş eti hastalıkları ve bazı mekanik etkenler diş eti seviyesinin zaman içerisinde değişmesine neden olabilir.

Bu nedenle diş eti çekilmesine bağlı hassasiyet yaşayan bir kişinin yalnızca hassasiyet şikâyetine odaklanmaması gerekir. Çekilmenin nedeninin anlaşılması ve mümkünse ilerlemesinin önlenmesi daha uzun vadeli bir çözüm sağlar.

Hassasiyet Kendiliğinden Geçer mi?

Bu soruya herkes için geçerli tek bir cevap vermek mümkün değildir.

Hassasiyetin geçici bir nedenden kaynaklandığı bazı durumlarda şikâyet zaman içerisinde azalabilir. Örneğin diş beyazlatma gibi bazı işlemlerden sonra görülen hassasiyet çoğunlukla geçici olabilir.

Bununla birlikte hassasiyetin arkasında devam eden bir neden varsa kendiliğinden geçmesini beklemek doğru olmayabilir.

Diş minesindeki aşınma, diş eti çekilmesi, çürük veya diş çatlağı gibi sorunlar ortadan kaldırılmadığında hassasiyet de devam edebilir.

Burada hassasiyetin süresi kadar nasıl ortaya çıktığı da önemlidir.

Birkaç saniye süren ve yalnızca soğuk bir içecekle tetiklenen hafif bir sızı ile hiçbir şey yemeden veya içmeden ortaya çıkan, uzun süre devam eden bir ağrıyı aynı şekilde değerlendirmek mümkün değildir.

Benzer şekilde bir süredir aynı kalan hafif bir hassasiyet ile her geçen gün artan bir ağrı arasında da önemli bir fark vardır.

Özellikle hassasiyet birkaç hafta boyunca devam ediyorsa, belirli bir dişte yoğunlaşıyorsa veya günlük yaşamı etkilemeye başladıysa diş hekimi tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Diş Hassasiyetini Artıran Faktörler Nelerdir?

Diş hassasiyetini artıran faktörler arasında beslenme alışkanlıkları da önemli bir yere sahiptir. Asitli yiyecek ve içeceklerin sık tüketilmesi, diş minesinin zaman içerisinde mineral kaybetmesine ve yüzeyin daha hassas hâle gelmesine katkıda bulunabilir.

Özellikle gün boyunca sık aralıklarla asitli içecek tüketmek, dişlerin tekrar tekrar asidik ortama maruz kalmasına neden olur. Bunun yanında çok sık atıştırmak, ağız bakımının ihmal edilmesi ve şekerli gıdaların kontrolsüz tüketilmesi de çürük riskini artırarak dolaylı şekilde hassasiyet sorunlarına zemin hazırlayabilir.

 

Diş Sıkma ve Gıcırdatma Diş Hassasiyetine Neden Olur mu?

Diş hassasiyetinin bir başka nedeni de diş sıkma ve gıcırdatmadır. Özellikle gece meydana gelen diş gıcırdatma çoğu kişi tarafından fark edilmez.

Sabahları çene bölgesinde yorgunluk veya ağrı hisseden, dişlerinde zamanla aşınma meydana gelen kişilerde bu alışkanlık araştırılabilir.

Dişlerin birbirine sürekli ve yüksek kuvvetle temas etmesi, yüzeylerde aşınmaya neden olabilir. Aşınma ilerledikçe dişin daha hassas tabakaları açığa çıkabilir. Böylece kişi daha önce sorun yaşamazken soğuk veya sıcak yiyeceklerle temas ettiğinde sızı hissetmeye başlayabilir.

 

Diş Hassasiyeti Varken Dişler Nasıl Fırçalanmalıdır?

Diş hassasiyeti yaşayan kişilerin ağız bakımını azaltması veya dişlerini daha seyrek fırçalaması sorunu çözmez. Tam tersine, yeterli temizlik yapılmadığında diş yüzeylerinde plak birikimi artabilir ve diş eti sorunları ortaya çıkabilir.

Burada asıl önemli olan dişleri sert ve uzun süre fırçalamak değil, doğru teknikle ve düzenli olarak temizlemektir.

Yumuşak veya uygun sertlikte bir diş fırçası kullanmak, dişleri fazla bastırmadan fırçalamak ve diş etlerine zarar vermemek hassasiyet açısından daha doğru bir yaklaşımdır.

Diş aralarının da düzenli olarak temizlenmesi gerekir. Çünkü dişlerin yalnızca görünen yüzeylerini temizlemek ağız bakımının tamamlandığı anlamına gelmez.

 

Diş Hassasiyeti İçin Hangi Tedaviler Uygulanır?

Hassasiyet için hangi tedavilerin uygulanacağı, muayene sonucunda ortaya çıkan nedene göre değişir. Her hassasiyet için aynı tedavinin uygulanması doğru değildir.

Eğer sorun basit bir dentin hassasiyetiyse hassasiyeti azaltmaya yönelik ürünler veya profesyonel uygulamalar tercih edilebilir. Diş hekimi tarafından uygulanan bazı florür içerikli ürünler, diş yüzeylerinin desteklenmesine ve hassasiyetin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Açıkta kalan hassas bölgeler varsa bunların uygun materyallerle kapatılması da seçenekler arasında bulunabilir.

Eğer hassasiyetin nedeni diş eti çekilmesiyse, öncelikle diş eti dokusunun neden gerilediği değerlendirilmelidir. Diş eti hastalığı bulunuyorsa bu hastalığın tedavi edilmesi gerekir.

Yanlış fırçalama alışkanlığı varsa kişinin fırçalama tekniği değiştirilmelidir. Daha ileri düzeyde diş eti çekilmelerinde ise durumun özelliklerine göre farklı periodontal tedaviler gündeme gelebilir.

Buradaki temel amaç yalnızca mevcut hassasiyeti azaltmak değil, aynı zamanda sorunun ilerlemesini önlemektir.

Çürük tespit edildiğinde ise hassasiyetin tedavisi için çürüğün kendisine müdahale edilmesi gerekir. Çürük tedavi edilmeden yalnızca hassasiyet giderici ürünlerle şikâyeti bastırmaya çalışmak kalıcı bir çözüm sağlamaz.

Aynı durum diş çatlakları için de geçerlidir. Dişte oluşan bir çatlak dışarıdan kolayca fark edilmeyebilir, ancak çiğneme sırasında veya sıcak-soğuk temasında ağrıya neden olabilir.

Dolayısıyla hassasiyetin kaynağı doğru şekilde belirlenmeden tedavi seçmek mümkün değildir.

 

Hassasiyet Giderici Diş Macunları İşe Yarar mı?

Hassasiyet giderici diş macunları işe yarar mı sorusuna geldiğimizde, bu ürünlerin uygun durumlarda fayda sağlayabileceğini söylemek mümkündür.

Hassas dişler için geliştirilen bazı diş macunları, dentin hassasiyetinin oluşturduğu rahatsızlığın azaltılmasına yardımcı olabilir. Ancak bu ürünlerin etkisi kişiden kişiye değişebilir.

Ayrıca kullanılan ürünün hassasiyetin gerçek nedenini ortadan kaldırmadığı durumlar da vardır. Örneğin dişte derin bir çürük varsa, diş çatlamışsa veya belirgin bir diş eti problemi bulunuyorsa yalnızca hassasiyet giderici diş macunu kullanmak yeterli olmaz.

Hassasiyet giderici diş macunu kullanırken sabırlı olmak da önemlidir. Bazı kişiler ilk kullanımdan sonra belirgin bir rahatlama bekleyebilir, ancak bu tür ürünlerin etkisinin ortaya çıkması için düzenli kullanım gerekebilir.

Bununla birlikte hassasiyet giderek artıyorsa veya yeni belirtiler ortaya çıkıyorsa sürekli farklı diş macunları denemek yerine diş hekimine başvurmak daha doğru olur. Çünkü bazen sorun kullanılan ürünün yetersiz olması değil, hassasiyetin arkasında farklı bir diş probleminin bulunmasıdır.

 

Sıcak ve Soğuk Yiyeceklerden Uzak Durmak Hassasiyeti Geçirir mi?

Diş hassasiyeti konusunda sık yapılan hatalardan biri de çok soğuk veya çok sıcak yiyeceklerden tamamen uzak durmanın sorunu çözeceğini düşünmektir.

Bu tür gıdaları bir süre tüketmemek şikâyeti azaltabilir. Ancak hassasiyete neden olan problem devam ediyorsa sorun ortadan kalkmaz.

Asıl amaç hassasiyetin kaynağını bulmak ve mümkün olduğunca bu nedeni ortadan kaldırmaktır. Bu nedenle günlük alışkanlıkların düzenlenmesi ile profesyonel diş bakımının birlikte düşünülmesi gerekir.

 

Diş Hassasiyeti Nasıl Önlenebilir?

Diş hassasiyetini önlemek için öncelikle ağız bakımının düzenli hâle getirilmesi gerekir.

Dişleri günde iki kez doğru teknikle fırçalamak, diş aralarını temizlemek ve düzenli aralıklarla diş hekimi kontrolüne gitmek temel adımlardır.

Dişleri fırçalarken fazla kuvvet uygulamamak, fırçayı diş yüzeyine çok sert bastırarak kullanmamak gerekir. Ayrıca diş fırçasının zamanında değiştirilmesi de önemlidir. Kılları aşınmış veya şekli bozulmuş bir fırça etkin temizlik sağlamayabilir ve kişiyi daha fazla baskı uygulamaya yöneltebilir.

Beslenme düzeni de diş hassasiyeti açısından göz ardı edilmemelidir. Asitli içeceklerin ve çok asitli yiyeceklerin sık tüketilmesi sınırlandırılabilir.

Çok sıcak veya çok soğuk yiyeceklerin hassasiyeti artırdığı fark ediliyorsa bir süre daha ılık gıdalar tercih edilebilir. Bunun yanında yeterli su tüketmek ve ağız bakımını ihmal etmemek genel ağız sağlığı açısından faydalıdır.

Burada amaç kişinin sevdiği yiyecekleri tamamen hayatından çıkarması değil, diş sağlığını olumsuz etkileyebilecek alışkanlıkları daha kontrollü hâle getirmektir.

 

Diş Hassasiyeti Ne Zaman Ciddiye Alınmalıdır?

Diş hassasiyeti bazı kişilerde oldukça hafif seyredebilirken, bazı kişiler için günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyebilir.

Soğuk su içememek, sıcak çay veya kahve tüketirken sürekli dikkat etmek, tatlı veya ekşi yiyeceklerden kaçınmak zamanla kişinin beslenme alışkanlıklarını değiştirebilir.

Bu nedenle sürekli tekrarlayan hassasiyetin normal kabul edilip yıllarca beklenmesi doğru değildir. Özellikle hassasiyetin giderek artması, daha önce sorun yaratmayan yiyeceklerin bile ağrıya neden olması veya ağrının süresinin uzaması durumunda bir değerlendirme yapılmalıdır.

 

Ne Zaman Diş Hekimine Başvurulmalıdır?

Soğuk veya sıcak temasından sonra ağrı birkaç saniye içerisinde geçmek yerine uzun süre devam ediyorsa, ağrı kendiliğinden başlıyorsa, gece uykudan uyandırıyorsa veya tek bir dişte belirgin şekilde hissediliyorsa bu durum daha ayrıntılı incelenmelidir.

Bunun yanında;

  • Diş etlerinde kanama,
  • Şişlik,
  • Belirgin diş eti çekilmesi,
  • Dişlerde sallanma,
  • Sürekli ağız kokusu

gibi belirtiler varsa yalnızca hassasiyet üzerine yoğunlaşmak yerine genel ağız sağlığının değerlendirilmesi gerekir.

 

Sıkça Sorulan Sorular

Diş Hassasiyeti Neden Olur?

Diş hassasiyeti tek bir nedene bağlı olarak ortaya çıkmaz. Diş minesinin aşınması, dentin tabakasının açığa çıkması, diş eti çekilmesi, yanlış fırçalama alışkanlıkları, diş sıkma ve gıcırdatma gibi farklı faktörler hassasiyete neden olabilir. Bazı durumlarda çürük veya diş çatlağı gibi problemler de hassasiyet oluşturabilir.

Soğuk Su İçerken Diş Neden Sızlar?

Soğuk suyla temas sırasında oluşan kısa ve keskin sızının nedenlerinden biri dentin tabakasının açığa çıkmasıdır. Açıkta kalan dentin bölgesindeki kanalcıklar aracılığıyla sinir dokusuna ulaşan uyarı hassasiyet hissine neden olabilir.

Ancak soğuk temasından sonra ağrı uzun süre devam ediyorsa veya kendiliğinden ortaya çıkıyorsa farklı bir diş problemi bulunabileceği için değerlendirme yapılması gerekir.

Sıcak Yiyeceklerde Hassasiyet Normal midir?

Sıcak yiyecek ve içeceklerle temas sonrasında kısa süreli hassasiyet bazı kişilerde görülebilir. Ancak ağrı uzun süre devam ediyor, zonkluyor, giderek şiddetleniyor veya gece uykudan uyandırıyorsa sıradan bir hassasiyet olarak değerlendirilmemelidir.

Hassasiyet Kendiliğinden Geçer mi?

Hassasiyetin kendiliğinden geçip geçmeyeceği nedenine bağlıdır. Geçici nedenlerle oluşan hafif hassasiyet zaman içerisinde azalabilir.

Ancak diş minesindeki aşınma, diş eti çekilmesi, çürük veya diş çatlağı gibi devam eden bir problem varsa hassasiyet kendiliğinden ortadan kalkmayabilir.

Çürük Olmadan da Hassasiyet Olur mu?

Evet. Diş hassasiyetinin nedeni her zaman çürük değildir. Diş minesindeki aşınma, dentin tabakasının açığa çıkması veya diş eti çekilmesi gibi durumlarda çürük bulunmadan da hassasiyet yaşanabilir.

Diş Eti Çekilmesi Hassasiyet Yapar mı?

Evet. Diş eti çekildiğinde normalde diş eti tarafından korunan kök yüzeyi ağız ortamına daha fazla maruz kalabilir. Bu bölge sıcak, soğuk, tatlı veya ekşi yiyeceklerle temas ettiğinde kısa ve keskin bir sızı oluşabilir.

Hassasiyet İçin Hangi Tedaviler Uygulanır?

Uygulanacak tedavi hassasiyetin nedenine göre belirlenir. Basit dentin hassasiyetinde hassasiyeti azaltmaya yönelik ürünlerden veya profesyonel uygulamalardan yararlanılabilir.

Diş eti çekilmesi, çürük veya diş çatlağı gibi başka bir problem varsa öncelikle hassasiyetin altında yatan nedenin tedavi edilmesi gerekir.

Hassasiyet Giderici Diş Macunları İşe Yarar mı?

Hassas dişler için geliştirilen bazı diş macunları uygun durumlarda hassasiyetin azaltılmasına yardımcı olabilir. Ancak bu ürünler her hassasiyet nedenini tedavi etmez.

Dişte çürük, çatlak veya belirgin bir diş eti problemi varsa yalnızca hassasiyet giderici diş macunu kullanmak yeterli olmayabilir.

 

Sonuç

Diş hassasiyetinde en doğru yaklaşım, şikâyeti tamamen görmezden gelmemek ancak gereksiz yere endişelenmemektir.

Düzenli ağız bakımı, doğru diş fırçalama, uygun beslenme alışkanlıkları ve düzenli diş hekimi kontrolleri hassasiyetin önlenmesine veya kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.

Özellikle uzun süren, şiddetlenen veya kendiliğinden ortaya çıkan ağrılarda profesyonel değerlendirme önemlidir. Çünkü hassasiyetin altında yatan neden ne kadar erken belirlenirse uygun tedaviye o kadar erken başlanabilir ve problemin ilerlemesinin önüne geçilebilir.

Sonuç olarak diş hassasiyeti, tek bir nedene bağlı olarak ortaya çıkan basit bir sorun değildir. Diş minesindeki aşınmadan diş eti çekilmesine, yanlış fırçalama alışkanlığından diş sıkmaya kadar pek çok farklı faktör hassasiyete yol açabilir.

Bazı durumlarda ise hassasiyet, çürük veya diş çatlağı gibi farklı bir problemin habercisi olabilir. Bu nedenle diş hassasiyeti neden olur sorusuna cevap verirken kişinin yaşadığı belirtilerin tamamını değerlendirmek gerekir.