Diş taşı nedir ne nasıl oluşur ?
Diş taşı, tükürük içerisindeki çeşitli minerallerin diş yüzeyindeki bakteri plağı ile birleşip sertleşmesi sonucu oluşur. Bakteri plağı ise temizlenmemiş diş yüzeylerinde kalan yiyecek artıkları ve bakterilerin bir araya gelerek oluşturduğu çamurumsu yapıya verilen isimdir. Bu nedenle diş taşı oluşumunu önlemenin en iyi yolu dişlerin fırçalanması ile olur.
Diş taşı oluşumu bakteri plağı ve tükürüğün bir araya gelmesi ile oluştuğundan, en çok diş taşı oluşan bölgeler ağız içinde zor temizlenen ve tükürük oluşumunun en yoğun olduğu bölgelerdir. Bu bölgeler alt çene ön dişlerin dile bakan kısmı ve üst çene azı dişlerinin yanağa bakan kısmıdır.
Diş taşı oluşum miktarı kişiden kişiye göre değişiklik göstermektedir. Bu kişinin temizlik alışkanlığının yanı sıra tükürük bezlerinin ürettiği tükürük miktarı ve içeriğine bağlıdır. Tükürük sıvısı içeriğinde mineraller, proteinler ve bakteri grupları bulundurur. Diş taşı oluşumunda mineraller ve proteinler büyük rol oynar. Mineral içeriği yüksek olan kişilerde diş taşı oluşumu yoğun olurken, protein içeriği yüksek olan kişilerde ise daha çok siyah renklenmeler oluşur.
Diş taşı temizliğinin ağız sağlığındaki rolü nedir ?
Diş taşı oluşumu ve yoğun birikimi ağız içerisinde ve vücudumuzda birçok soruna yol açar. Bu sorunlar diş eti kanamaları ve ağız kokusundan kalp rahatsızlıklarına kadar değişiklik gösterebilir.
Yoğun diş taşı oluşumu ilk olarak diş etlerinde kanamalara yol açar. Fırçalama sırasında ya da kendiliğinden oluşan diş eti kanamaları birkaç gün içinde gerilemiyorsa diş eti problemlerinin başladığı anlaşılır ve mutlaka diş hekimi muayenesi gerekir. Diş hekiminiz diş taşı temizliği yaparak diş etlerinin sağlığına kavuşmasını sağlayacaktır.
Diş taşı birikimi, bakteri yoğunluğu yüksek olduğundan birikimin yoğunlaştığı bölgelerdeki dişlerde çürüklere yol açmaya başlar. Diş eti sorunları ile birlikte diş çürükleri bir araya gelerek sorunların büyümesine yol açar. Diş taşı birikiminin ağız kokusunun birinci nedeni olduğu unutulmamalıdır. Diş çürükleri ile birlikte ağız kokusunda ciddi bir artış söz konusu olacaktır. Bu durumda diş taşı temizliği ile birlikte çürük dişlerin tedavi edilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Diş taşı birikimi diş eti iltihaplarına yol açar. Diş taşı temizliği düzenli olarak gerektiğinde yapılmadığı zaman diş taşı birikimi artar ve diş etlerinde “diş eti cebi” denilen yapıların oluşmasına yol açar. Diş eti cepleri yiyecek artıklarının ve diş taşlarının daha çok birikmesini sağlar ve diş eti iltihabının ilerleyip diş eti ve kemik dokuda çekilmelere yol açar. Diş eti ve kemiğin bir arada çekildiği diş eti iltihabı durumuna periodontitis denir. Periodontitis ileri seviyelere ulaştığında dişlerin sallanarak kaybedilmesine yol açar.
Diş taşı birikimi yalnızca ağız içinde sorunlara yol açmaz. Diş taşı bakteri içeriği yüksek olması nedeniyle ağız içi haricinde ilk olarak sindirim sistemini olumsuz olarak etkiler. Mide ve bağırsak florasını etkilediğinden mide ve bağırsak sorunlarına yol açar. Diş taşı birikimi diş eti kanamalarına yol açtığından diş taşı içerisindeki bakteriler kolayca kana karışır ve bu yolla vücudun tamamına yayılabilir. Ağız içerisindeki bakterilerin günümüzde demans hastalığı üzerinde dahi etkileri görülmektedir. Kana karışan bakterilerin en büyük tehlike alanı ise vücudumuzdaki tüm kan dolaşımını sağlayan kalptir. Ağız içi bakterilerin kalp hastalıkları ile doğrudan ilişkili olduğu kanıtlanmıştır.
Diş taşı temizliği nedir ve nasıl yapılır ?
Diş taşı temizliği, ağız içinde biriken diş taşlarının düzenli olarak diş hekimi tarafından profesyonel ekipman ile temizlenmesi işlemidir. Diş taşı temizliğinin nasıl yapıldığı diş taşı birikim miktarı ve diş yüzeyindeki lekelenmelere göre değişiklik gösterebilir.
Diş taşı temizliği, diş taşı birikim yoğunluğuna bağlı olarak 6 ile 12 ayda bir mutlaka yapılmalıdır. Diş taşı temizliği ağız içerisinde sizlerin ulaşamayacağı noktaların temizlenmesini ve sizlerin temizlemesi mümkün olmayan diş taşlarının temizlenmesini sağlar. Bu sayede ağız kokusu, diş çürükleri ve diş kayıplarının önüne geçilmiş olur.
Siz hastalarımız düzenli diş fırçalamanızı hiç aksatmıyor olsanız bile diş taşı temizliği yaptırmanız önemlidir. Dişlerin en iyi şekilde fırçalanmasına rağmen ulaşılamayan alanların kalabileceği ve bu bölgelerin profesyonel temizliğe ihtiyaç duyacağı unutulmamalıdır. Bu konuyu evlerimizde yaptığımız temizlik ile örneklendirebiliriz. Her gün temizlik yapılan evlerimizde bile 6 ayda bir bahar temizliği yaptığımızı unutmayalım.
Diş taşı temizliği genellikle üç ayrı işlemin birlikte yapılması ile oluşur. İlk aşama diş taşlarının yapıştıkları diş yüzeylerinden uzaklaştırılması ile başlar. Bu işlem gerek el aletleri gerek kavitron ismini verdiğimiz titreşim ile çalışan cihazlar ile yapılan. Diş taşları diş yüzeyinden uzaklaştırıldıktan sonra, kalan bakteri plağının ve diş yüzey lekelerinin temizlenmesi için air flow işlemi uygulanır. Basınçlı su ve özel tuzların diş yüzeyine püskürtülmesi ile yapılan bu işlem diş yüzeyindeki tüm birikimin temizlenmesini ve ulaşılamayan bölgelere ulaşılmasını sağlar. Son olarak polisaj ( cila ) işlemi yapılarak diş minesinin toparlanması desteklenir. Polisaj işlemi aynı zamanda diş yüzeyinin pürüzsüzleşmesini sağlayarak yeni diş taşı oluşumunun gecikmesini sağlar.
Evde Diş Taşı Temizliği
Evde diş taşı temizliği mümkün müdür ?
Diş taşı temizliği profesyonel olarak diş hekimleri tarafından yapılması gereken bir işlemdir. Diş taşı temizliği sırasında diş eti dokularına ve diş minesine zarar verilebilir. Diş taşı temizliğinde kullanılan cihazlar evde kullanıma uygun değildir ancak son yıllarda aynı cihazların ev tipi halleri üretilip satılmaktadır. Bu cihazların etkisi diş taşı temizliği açısından yeterli olmadığı gibi dikkatsiz kullanımlarda diş eti ve diş dokularına zarar verebilir.
Diş taşı temizliğinin evde yapılabilecek en önemli aşaması diş taşı oluşumunun önlenmesidir. Bunu düzenli diş fırçalama ile birlikte diş ipi, arayüz fırçası ya da ağız duşu gibi arayüz temizleyicileri kullanarak sağlayabiliriz. Diş taşı oluşumunu engelleyecek en iyi yol bakteri plağı oluşumunun önüne geçmektir.
Diş Taşı Temizliği Sonrası
Diş taşı temizliği sonrası nelere dikkat edilmelidir ?
Diş taşı temizliği sonrasında diş minesinde yeni birikimlerin önüne geçmek ve renklenme gibi sorunlar oluşmaması için bazı dikket edilmesi gereken şeyler vardır.
- Diş taşı temizliği sonrası dişeti dokusunun sağlıklı iyileşebilmesi ve diş minesinde birikimin azalması için düzenli fırçalama çok önemlidir. Temizlenemeyen diş eti ve diş minesi dokusu kendisini iyileştiremez.
- Diş taşı temizliği sonrasında diş eti hasarı ve çekilmesine bağlı olarak bir miktar hassasiyet olur, bu hassasiyet açısından çok sıcak ve soğuk yiyecek ve içeceklerden bir süre uzak durulmalıdır.
- Diş taşı temizliği sonrasında diş minesi üzerinde bulunan pelikl tabakasının yeniden oluşması 7 – 10 gün sürer. Bu süre içinde diş minesi renklenmeye açıktır. Bu nedenle 7 – 10 gün süre sigara, çay , kahve gibi aşırı renklenmeye yol açan alışkanlıklardan uzak durulması önerilir.
- Diş taşı temizliği sonrasında ve rutin diş fırçalama düzeninde gargara kullanımı önemlidir. Ancak bu gargaraların günlük kullanıma uygun olanlardan olmasına dikkat edilmelidir.
Diş Taşı Temizliği Zararlı Mıdır ?
Günümüzde diş taşı temizliği ile ilgili en büyük yanılgı diş taşı temizliğinin diş minelerine zarar verdiği yönündedir. Diş taşı temizliği ağız, diş ve vücut sağlığı için önemli ve mutlaka düzenli olarak yapılması gereken bir işlemdir.
Ancak unutulmamalıdır ki her şeyin fazlası zararlı olabileceği gibi diş taşı temizliğinin de aşırı sık yapılması diş minesi ve dişeti dokularına zarar verebilir. Bu nedenle diş hekimi kontrolünde, düzenli olarak yapılması önerilmektedir.