DİŞLER NEDEN PÜTÜRLÜ HİSSEDİLİYOR? TEMİZ AMA TEMİZ DEĞİL

Dişlerle ilgili bazı şeyler vardır, insan fark edene kadar pek üstünde durmaz. Mesela aynaya baktığınızda dişleriniz gayet temiz görünür, hatta az önce fırçalamış bile olabilirsiniz. Ama dilinizle dişlerin üzerinden geçtiğinizde o beklediğiniz pürüzsüzlük yoktur. Sanki yüzeyde hafif bir kabalık varmış gibi gelir. Tam da o an insanın aklına şu soru düşer: dişler neden pütürlü hissediliyor, temiz ama temiz değil gibi neden oluyor?

Bu durum aslında düşündüğünüz kadar nadir değil. Hatta birçok kişi zaman zaman bunu yaşar ama çoğu zaman önemsemez. Çünkü ortada ağrı yoktur, sızı yoktur. Sadece tarif etmesi zor, hafif rahatsız edici bir his vardır. Oysa bu küçük detay, ağız içindeki bazı dengelerle doğrudan ilgilidir.

Şunu en başta kabul etmek gerekiyor: Dişler günün her anında aynı hissi vermez. Sabah kalktığınızda, öğle saatlerinde ya da akşam yemeğinden sonra dişlerinizin yüzeyi farklı hissedebilir. Bunun nedeni sadece yedikleriniz değil, ağız içindeki doğal süreçlerin sürekli değişmesidir. Tükürük miktarı, bakterilerin yoğunluğu, ağız içinin nemi… Hepsi bu hissi etkiler.

Gün içinde farkında olmadan dişlerin üzerinde çok ince bir tabaka oluşur. Bu tabaka çoğu zaman gözle görülmez ama dil onu hemen yakalar. Kişi aynaya baktığında “temiz” der ama his olarak aynı şeyi söylemez. İşte o “temiz ama temiz değil” hissi tam olarak buradan gelir.

En sık karşılaşılan sebep ise plak dediğimiz yapı. Bu, yemeklerden sonra dişlerin üzerinde oluşan ince, yapışkan bir tabaka. İçinde bakteriler, tükürük proteinleri ve yiyecek artıkları bulunur. Çok kısa sürede oluşur ve genelde fark edilmez. Ama dilinizle dişlerinize dokunduğunuzda o hafif pütürlü hissi hemen anlarsınız. Üstelik çoğu kişi dişlerini fırçaladıktan sonra bile bu hissin tam olarak geçmediğini söyler. Bunun nedeni genelde eksik temizliktir. Özellikle arka dişler ya da diş araları çoğu zaman yeterince temizlenmez.

Eğer bu durum uzun süredir devam ediyorsa, olay biraz daha farklı bir noktaya gitmiş olabilir. Plak zamanında temizlenmezse sertleşir ve diş taşına dönüşür. Bu da artık fırçayla çıkmayan bir tabaka demektir. Dişin üzerinde kalıcı bir pürüz oluşturur. Bu yüzden kişi ne yaparsa yapsın o “temiz değil” hissinden kurtulamaz. Özellikle alt ön dişlerin arka tarafında ya da üst arka dişlerde bu daha sık olur. Böyle bir durumda çözüm evde değil, diş hekiminde yapılan temizliktir.

Ama her pütürlü his illa plak ya da diş taşı demek değildir. Bazen dişin kendi yapısı da bu hissi verir. Zamanla diş minesinde çok küçük aşınmalar olur. Sert fırçalama, asitli içecekler, diş sıkma gibi alışkanlıklar yüzeyde mikroskobik değişikliklere neden olabilir. Gözle fark edilmez ama dil bunları hemen hisseder. Özellikle sabahları bu hissin daha belirgin olması da bu yüzden. Gece boyunca ağız kurur, tükürük azalır ve diş yüzeyindeki o ince tabaka daha yoğun hissedilir.

Ağız kuruluğu bu işin en kritik ama genelde en az düşünülen kısmı. Tükürük aslında dişlerin doğal koruyucusudur. Sürekli bir temizlik sağlar. Eğer tükürük azsa, diş yüzeyinde birikenler daha hızlı hissedilir. Gün içinde az su içmek, ağızdan nefes almak ya da bazı ilaçlar bunu etkileyebilir. Böyle olunca dişlerinizi yeni fırçalamış olsanız bile kısa süre sonra yine aynı pütürlü hissi yaşayabilirsiniz.

Yeme içme alışkanlıkları da bu durumu doğrudan etkiler. Özellikle kahve, çay, asitli içecekler ya da şekerli atıştırmalıklar diş yüzeyinde ince bir kalıntı bırakır. Yapışkan gıdalar ise daha da kolay tutunur. Gün içinde sürekli bir şeyler atıştıran kişilerde bu yüzden dişler daha sık pütürlü hissedilir. Çünkü ağız kendini tam olarak temizleme fırsatı bulamaz.

Daha az bilinen ama önemli bir neden de mine aşınmasıdır. Dişin en dış tabakası olan mine, asit etkisiyle zamanla incelir ve yüzeyi eskisi kadar düzgün olmaz. Bu durum başta sadece dil ile fark edilir. Sonrasında hassasiyet gibi başka belirtiler de eklenebilir. Özellikle asitli içecekleri çok tüketenlerde bu daha sık görülür.

Peki bu durumla baş etmek için ne yapmak gerekir? Aslında çoğu şey temel ama uygulamada eksik kalıyor. Diş fırçalamak önemli ama tek başına yeterli değil. Nasıl fırçaladığınız daha önemli. Hızlıca geçmek yerine biraz daha yavaş ve dikkatli olmak gerekiyor. Diş eti kenarlarını temizlemek çoğu kişinin atladığı bir detay.

Diş ipi kullanımı ise çoğu zaman oyunun kaderini değiştirir. Çünkü pütürlü hissin büyük kısmı diş aralarında kalanlardan kaynaklanır. Diş ipi kullanmaya başlayan biri, birkaç gün içinde farkı net şekilde hisseder.

Dil temizliği de küçük ama etkili bir alışkanlık. Dil üzerinde biriken bakteriler ağız içindeki genel hissi etkiler. Basit bir temizlik bile ağızda daha ferah ve temiz bir his oluşturur.

Eğer tüm bunlara rağmen dişleriniz hala pütürlü hissediyorsa, çok uzatmadan bir diş hekimine görünmek en doğrusu olur. Çünkü bazı durumlar evde çözülemez. Özellikle diş taşı varsa, profesyonel temizlik şarttır. Bu işlemden sonra dişlerin yüzeyinin ne kadar pürüzsüz olduğunu fark etmek çoğu kişi için şaşırtıcı olur.

Sonuçta “dişler neden pütürlü hissediliyor, temiz ama temiz değil” sorusunun tek bir cevabı yok. Bazen basit bir plak tabakası, bazen ağız kuruluğu, bazen de diş yüzeyindeki küçük değişiklikler buna neden olur. Önemli olan bu hissi tamamen yok saymamak ama gereğinden fazla da büyütmemek. Vücut küçük sinyaller verir, mesele o sinyalleri doğru okumakta.