Endodonti Nedir?
Endodonti diş sinir ve damarlarının olduğu canlı dokuya (pulpa) kadar ilerlemiş olan sorunlar ve dişi çevreleyen dokular ile ilgili problemlerin teşhis ve tedavisi ile ilgilenen diş hekimliği branşıdır. Endodontik tedaviler arasında kanal tedavisi işlemi en temel uygulamadır.
Endodontist (Kanal Tedavisi Uzmanı) Kime Denir?
Endodontist (Kanal tedavisi uzmanı), çürük veya travma gibi nedenlerle zarar görmüş dişlerin fonksiyonunu geri kazandırır. Ağrılı dişleri tedavi etmek için ek eğitim alır, özel teknikler ve teknolojiler kullanarak kanal tedavisini gerçekleştirir. Doğal dişlerimiz kurtarılmaya değerdir. Diş hekimleri arasında bu tedaviyi gerçekleştirebilecek en donanımlı kişiler endodontistlerdir.
Endodonti Ne Yapar ve Neye Bakar?
Endodonti, diş sinir ve damarlarının olduğu canlı dokuya (pulpa) zarar veren durumları tedavi etmeyi amaçlar. Diş apsesi, travma, çürükler, geçmeyen sıcak soğuk hassasiyeti, şiddetli diş ağrısı gibi durumlarda dişi tedavi ederek ağızda tutar.
Özellikle geçmeyen, gece uyutmayan şiddetli diş ağrılarına endodonti bölümü bakar. Dişin çekilmeden ağızda tutulabilmesi için büyütme altında dişe lastik örtü takılarak gelişmiş ekipmanlarla başarı oranı arttırılır.
Kanal Tedavisi Endodonti ile Nasıl İlişkilidir? Hangi Durumlarda Uygulanır?
Endodontik tedaviler arasında kanal tedavisi işlemi en temel uygulamadır. Dişinizde ağrı, hassasiyet, çürük, travma(çarpma, düşme, çene kapanışa geçtiğinde ilk değen karşılıklı dişler) gibi durumlar endodonti yani kanal tedavisi için öncül sebeplerdir. Ancak enfekte bir dişiniz var ise kanal tedavisi uygulanması gerekir. Şiddetli diş ağrısı, geçmeyen sıcak ve soğuk hassasiyeti, dişte renk değişikliği ve koyulaşma kanal tedavisi yani endodontinin gerekli olduğunun belirtecidir. Kanal tedavisi (endodonti) ağrısız bir işlemdir. Tedaviye lokal anestezi ile diş uyuşturularak başlanır. Dişi çevredeki yanak dudak ve dil dokularından uzaklaştırmak ve tükürükten izole etmek için lastik örtü uygulanır, çürük temizlenir eski dolgular uzaklaştırılır ve dişin sinirine ulaşılır. Diş kökü içerisindeki sinirler ve diğer dokular temizlenir, kök kanalları kök ucuna kadar şekillendirilir. Dişin durumuna göre tedavi tek seans veya birden fazla seansta tamamlanabilir. Tedavinin birden fazla seansta yapılmasına karar verildiyse seanslar arasında kök içine kök ucunu iyileştirecek ilaçlarla pansuman yapılır. Kanal tedavisi bitim aşamasında ise özel kanal dolgu maddeleriyle kök kanal dolgusu yapılır. Kök kanal dolgusu tamamlandıktan sonra üzerine dolgu veya indirek (onley yada endokron) restorasyonlar uygulanır. Tedaviden sonra ilk birkaç günde özellikle çiğneme gibi dişin üzerine baskı oluşturan durumlarda hafif ağrı hissedilmesi normaldir. Kanal tedavisi (endodonti) yapılan bir dişin sıcak soğuk gibi uyaranlara karşı ağrı oluşturması söz konusu değildir. Günümüzde ideal şartlarda yapılan kanal tedavileri için başarı şansı %98’leri bulmaktadır.
Ne Zaman İmplant Düşünülmeli, Ne Zaman Endodontik Tedavi Yeterli Olur?
İleri derecede kemik kaybı olan dişler, çatlak ve kök kırıkları, üst yapısı çok harap olan restore edemeyeceğimiz dişler endodontik tedaviye uygun değildir. O zaman dişin çekimi ve implant tedavisi düşünülür. Derin çürük, geçmeyen sıcak soğuk hassasiyeti, travma, şiddetli diş ağrısı gibi durumlarda kök yapısı sağlamsa endodontik tedavi yeterli olur. Bir dişi çekmeden önce mutlaka endodontik değerlendirme yapılması gerekir.
Başarılı Endodontik Tedavi Sonrası Diş Ne Kadar Dayanır?
İdeal şartlarda yapılmış kanal tedavisi (büyütme, lastik örtü, kök boyuna dikkat etme yeterli irrigasyon ve kanal dolumu) üzerine uygun restorasyon yapılarak ömür boyu ağızda kalabilir. Bu üst restorasyonda kanal tedavisi kadar önemlidir. Çünkü kanal tedavili dişler genelde madde kaybı çok olan dişlerdir. Sadece dolgu tedavisi yapıldığında bir iki sene içinde dişin kırılma ihtimali çok yüksektir. Onley, endokron yada kaplama şeklinde dişin üst yapısı desteklendiğinde başarı oranımız çok yükselir. Hastada yeterli ağız bakımını yaptığında diş ömür boyu ağızda kalabilir.
İmplant Kararı Almadan Önce Endodontist’e Görünmek Neden Önemli?
”Diş kaybında implant çok güzel bir çözümdür ancak dişi çekmek gerekir mi?” işte bu sorunun cevabında endodontistler devreye girer. Endodonti uzmanı dişi detaylı muayene eder. Kök kanal yapısını, madde kaybını, kemik seviyesini değerlendirir. Dişin kurtarılma ihtimali varsa implant yerine endodontik tedavi önerilir.