Eski Dolgular Ne Zaman Değiştirilmelidir?
Diş hekimliği kliniklerinde en sık yapılan ve neredeyse herkesin hayatında en az bir kez deneyimlediği işlemlerin başında diş dolguları gelir. Çürüyen veya madde kaybına uğrayan bir dişi kurtarmak, ona eski fonksiyonunu yeniden kazandırmak için dolgular birer kurtarıcı tedavidir.
Ancak hastalarımızın en çok yanıldığı konulardan biri, bir dişe dolgu yapıldıktan sonra o dişin ömür boyu tamamen güvende olduğunu düşünmeleridir. Maalesef ağzımızdaki hiçbir restorasyon sonsuza kadar ilk günkü gibi kalamaz.
Zamanla eskiyen dolgular sızdırma yapabilir, kırılabilir veya altlarında sinsi çürükler başlatabilir. Peki ağzımızdaki bu sessiz yardımcıların miladı ne zaman dolar ve bir dolgu ne zaman değiştirilir?
Diş Dolgularının Bir Kullanım Süresi Var mıdır?
Her malzemenin olduğu gibi, ağız içinde kullanılan materyallerin de belirli bir biyolojik ve mekanik ömrü vardır.
Günümüzde estetik beklentilerin artmasıyla birlikte, diş renginde olan ve diş dokusuna kimyasal olarak bağlanan kompozit dolgu materyalleri sıklıkla tercih edilmektedir. Geçmiş yıllarda çok popüler olan gri renkli amalgam dolgular ise metalik yapıları sayesinde oldukça dayanıklı olsalar da zamanla kenar sızıntısı yapma eğilimindedirler.
Klinik ortamında bir dolgu ömrü değerlendirilirken net bir yıl vermek doğru olmasa da ortalama olarak bir dolgunun 5 ila 15 yıl arasında işlevini kusursuz şekilde sürdürmesi beklenir.
Tabii ki bu süre;
- kişinin ağız hijyenine ne kadar dikkat ettiğine,
- diş sıkma (bruksizm) alışkanlığının olup olmadığına,
- tüketilen gıdaların asit oranına
göre doğrudan değişir.
İyi bakılmayan bir ağızda en kaliteli malzeme bile birkaç yıl içinde eskiyebilir. Her dolgu için bu durum geçerli olmayabilir. İyi bir ağız hijyeni ve diş sıkma alışkanlığı olmayan kişilerde dolgular ömür boyu bile ağızda kalabilmektedir.
Değişim Zamanı: Bir Dolgu Ne Zaman Değiştirilir?
Gözle görülür bir problem olmadığında hastaların aklına dolgularını kontrol ettirmek pek gelmez. Ancak hekim muayenelerinde “Bu dolgunun yenilenmesi gerekiyor” cümlesini duymanızın çok geçerli sebepleri vardır.
Bir dolgu ne zaman değiştirilir sorusunun klinik olarak ilk cevabı, dolgunun dişe tutunduğu kenar sınırlarının bozulmasıdır.
Zamanla dolgu ile diş dokusu arasında mikroskobik aralıklar yani mikrosızıntılar oluşur. Bu aralıklardan içeri sızan bakteriler, dolgunun altında gözle görülmeyen yepyeni bir çürük süreci başlatır.
Eğer aynaya baktığınızda dolgunuzun kenarlarında koyu renkli hatlar, kahverengi veya siyah sızıntı çizgileri görüyorsanız ya da tatlı bir şeyler yediğinizde o dişte anlık sızlamalar başlıyorsa değişim zamanı çoktan gelmiş demektir.
Altı çürüyen bir dolgu zamanında yenilenmezse çürük dişin sinirlerine ulaşarak çok daha maliyetli olan kanal tedavisi süreçlerini zorunlu kılabilir.
Mekanik Hasarlar: Dolgu Kırılması Neden Olur?
Ağız içi, gün boyunca çiğneme kuvvetleriyle sürekli olarak baskı altında kalan oldukça dinamik bir alandır.
Özellikle;
- sert kabuklu yiyeceklerin dişle kırılmaya çalışılması,
- kalem ısırma alışkanlığı,
- gece uykuda diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı
dolgular üzerinde aşırı stres oluşturur.
Bu stresin doğal bir sonucu olarak kliniklerde en sık karşılaştığımız durumlardan biri dolgu kırılmasıdır.
Bazen dolgu tamamen düşmez, sadece küçük bir köşesinden kırılır. Hastalar bu durumu genellikle dillerine takılan keskin bir yüzey hissettiklerinde fark ederler.
Hafif bir dolgu kırılması bile hafife alınmamalıdır. Çünkü kırılan bölgede açığa çıkan dentin tabakası dış etkenlere açık hale gelir ve dişin kalan sağlam duvarlarının da kırılmasına zemin hazırlar.
Bu nedenle kırılan restorasyonun vakit kaybetmeden uzaklaştırılması ve yerine dişi tamamen koruyacak yeni bir dolgu yapılması gerekir.
Estetik Kaygılar ve Kompozit Dolguların Yenilenmesi
Dolguların değiştirilme nedeni her zaman yalnızca çürük veya kırık değildir. Bazen estetik beklentiler de dolgu değişiminde önemli rol oynar.
Ön dişlerde kullanılan kompozit dolgular;
- çay,
- kahve,
- sigara,
- renklendirici gıdalar
nedeniyle yıllar içerisinde renk değiştirebilir.
Dişin kendi rengi sabit kalırken dolgunun sararması ve cilasının bozulması estetik açıdan hoş olmayan görüntülere yol açabilir.
Ayrıca zamanla dolgunun yüzeyindeki pürüzsüzlük kaybolur ve mat bir görünüm oluşabilir.
Bu gibi durumlarda diş sağlığında bir problem bulunmasa bile yalnızca estetik görünümü iyileştirmek amacıyla eski dolgu değişimi yapılabilmektedir.
Modern materyaller sayesinde ön bölgedeki dolgular dişin doğal şeffaflığına uyum sağlayacak şekilde neredeyse görünmez hale getirilebilmektedir.
Sağlığınızı Ertelemeyin: Eski Dolgu Değişimi Süreci
Birçok hasta eskiyen dolgularını söktürmenin ağrılı bir işlem olacağından endişe eder. Ancak eski dolgu değişimi son derece konforlu ve kısa süren bir işlemdir.
İşlem yapılacak diş lokal anestezi ile tamamen uyuşturulduktan sonra eskiyen ve özelliğini kaybetmiş dolgu materyali özel frezlerle dikkatlice temizlenir.
Eğer dolgunun altında yeni bir çürük oluşumu varsa bu bölge de titizlikle temizlenir.
Diş tamamen steril hale getirildikten sonra güncel materyaller kullanılarak yeniden restore edilir.
Eğer ağzınızda hala eski gri renkli amalgam dolgular bulunuyorsa bunların hem estetik nedenlerle hem de kenar sızıntısı riskine karşı modern kompozit dolgularla değiştirilmesi ağız sağlığınıza önemli katkı sağlayabilir.
Doğru Hekim Seçimi ve Düzenli Kontrolün Önemi
Ağzınızdaki dolguların durumunu kendi başınıza değerlendirmek her zaman mümkün olmayabilir. Çünkü sinsi ilerleyen çürükler genellikle gözle görülemeyen bölgelerde gelişmektedir.
Bu noktada profesyonel değerlendirme ve doğru teşhis için düzenli diş hekimi kontrolleri büyük önem taşır.
Kliniklerde yılda iki kez yapılan rutin kontroller sırasında yalnızca gözle muayene yapılmaz, gerekli durumlarda alınan küçük radyografiler sayesinde dolguların altında gelişen problemler de tespit edilebilir.
Unutulmamalıdır ki ideal dolgu ömrüne ulaşmak ve diş kayıplarını önlemek ancak düzenli hekim kontrolleri ile mümkündür.
Sonuç
Eski dolgular sonsuza kadar kullanılabilen yapılar değildir. Zaman içerisinde kırılabilir, sızıntı yapabilir veya altlarında yeni çürükler gelişebilir.
Bu nedenle düzenli diş hekimi kontrolleriyle dolguların durumu takip edilmeli ve gerekli durumlarda zaman kaybetmeden yenilenmelidir.
Erken dönemde yapılan dolgu değişimleri daha büyük tedavilerin önüne geçebilir ve dişlerin uzun yıllar ağızda sağlıklı şekilde kalmasına yardımcı olur.
Eğer siz de ağzınızdaki eski dolguların durumundan şüphe ediyorsanız, uzman bir diş hekimi muayenesi ile mevcut restorasyonlarınızı değerlendirebilir ve gerekli durumlarda modern tedavi seçeneklerinden faydalanabilirsiniz.