Bazen dişler hiç ağrı vermeden canlılığını kaybedebilir. Diş pulpasının canlılığını kaybetmesine diş hekimliğinde pulpa nekrozu adı verilir.
Dişte pulpa nekrozu geliştiğinde hastada herhangi bir ağrı şikâyeti olmayabilir ve diş dışarıdan normal görünebilir. Bu nedenle hastada “Dişim ağrımıyor, o halde tedaviye ihtiyacım yok” düşüncesi oluşabilir. Ancak ağrının olmaması, dişte herhangi bir sorun bulunmadığını göstermez.
Pulpa canlılığını kaybettiğinde diş sıcak ve soğuk gibi uyaranlara normal yanıtını vermeyebilir. Bununla birlikte kök kanalları içerisindeki mikroorganizmalar zaman içerisinde çoğalarak kök çevresindeki dokulara ilerleyebilir.
Enfeksiyonun kök ucuna ulaşması çevredeki kemik dokusunda değişikliklere ve apse oluşumuna neden olabilir. Bazı dişlerde kök ucu enfeksiyonu gelişmesine rağmen ağrı çok az olabilir veya hiç olmayabilir.
Özellikle enfeksiyonun ağız içerisine açıldığı ve fistül adı verilen bir drenaj yolunun oluştuğu durumlarda hasta belirgin bir ağrı hissetmeyebilir. Bazen yalnızca diş etinde küçük, sivilce benzeri bir şişlik fark edilebilir.
Bu nedenle pulpa nekrozu bulunan bir diş değerlendirilirken yalnızca ağrının olup olmadığı dikkate alınmaz. Klinik muayene, canlılık testleri ve radyografik değerlendirme birlikte yapılır.
Röntgende kök ucunda görülen radyolüsent alanlar, çevre dokularda meydana gelen değişikliklerle ilişkili olabilir. Ancak radyografik bulguların da klinik muayeneyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Diş pulpasının canlılığını kaybettiği ve kök kanal sisteminin enfekte olduğu doğrulandığında, dişin korunmasının mümkün olduğu vakalarda kanal tedavisi uygulanabilir. Kanal tedavisinin amacı kök kanal sistemindeki enfekte dokuları ve mikroorganizmaları uzaklaştırmak, yeniden enfeksiyon gelişme riskini azaltmak ve dişin ağız içerisinde fonksiyon görmeye devam etmesini sağlamaktır.
Sonuç olarak, diş siniri canlılığını kaybetmişse ağrının olmaması tedavi gerekmediği anlamına gelmez. Dişin durumu klinik ve radyolojik olarak değerlendirilerek kanal tedavisi gerekip gerekmediğine karar verilmelidir.